Ik herinner me dat begin nog goed. Het gevoel toen Jezus voor het eerst tastbaar in mijn leven kwam. Het was als een roes, een allesomvattende liefde die mijn hart tot de rand vulde. Opeens was daar iemand die me begreep, die me helemaal kende en toch liefhad. Een gevoel alsof je pas verliefd bent, maar dan dieper, existentiëler.
Maar ik moet eerlijk zijn: naast al die warmte was er ook veel onduidelijkheid. Het was als een glas dat je net met vers bronwater hebt gevuld, maar al het slib van de bodem wordt eerst opgewerveld. Het water was er, het leven was er, maar het zicht was troebel.
Al die oude gewoonten, de zorgen, de vastgeroeste denkpatronen – ze waren er nog en dreven als deeltjes in dit nieuwe levenswater. Ik wilde die helderheid waar de Bijbel over spreekt, maar mijn dagelijks leven voelde vaak nog net zo chaotisch als voorheen.
Toen het water nog troebel was
Deze beginfase was een tijd van innerlijke strijd. Aan de ene kant die onbedwingbare vreugde en dankbaarheid dat God zich tot mij had gewend. Aan de andere kant het frustrerende besef dat mijn karakter niet van de ene op de andere dag veranderd was. Er was nog steeds de ongeduld in de file, het snelle oordeel over een collega of de avondlijke vlucht voor mijn eigen gedachten in allerlei afleidingen.
Het voelde als een constante strijd. Een deel van mij wilde deze nieuwe weg bewandelen, het andere deel werd steeds weer aangetrokken door de oude, gebaande paden. En bij elke terugval, bij elk moment waarop ik weer volgens mijn oude patronen handelde, werd het water in mijn glas weer een beetje troebeler.
De leugen die zich op zulke momenten binnensluipt, is stil, maar giftig: "Zie je wel? Je kunt het niet. Dat met God is misschien toch niets voor jou. Je bent niet goed genoeg." En precies hier ligt de eerste grote tweesprong. Geef je toe aan deze leugen of houd je vast aan de waarheid dat God ook in het troebele water al lang bij je is?
Hoe het glas langzaam helderder wordt
De helderheid kwam niet door één grote wilsact. Ze kwam niet omdat ik "meer mijn best deed". Ze sloop langzaam mijn leven binnen, bijna onopgemerkt, door kleine, alledaagse beslissingen.
Ik begon meerdere keren per dag korte, intieme gesprekken met God te voeren. Geen grote, formele gebeden, maar een eenvoudige zin in de auto: "Jezus, help me nu geduldig te zijn." Een korte dank je wel achter mijn bureau voor een geslaagde taak. Een zucht 's avonds: "Heer, deze dag was zwaar, neem u alstublieft de last weg." Het was de poging om de verbinding te behouden, de draad niet te laten breken.
Daarbij kwam het lezen in de Bijbel. Niet meer als een plicht om een taak te volbrengen, maar als een zoektocht naar zijn stem. Soms las ik slechts één vers, dat me dan de hele dag droeg. Het was alsof God me een kompas in handen gaf, een richting voor mijn gedachten.
Word veranderd door de vernieuwing van uw denken, om te kunnen onderscheiden wat de goede, welgevallige en volmaakte wil van God is. (Romeinen 12:2, NBV21)
Met elk van deze kleine momenten vloeide een druppel helder water in mijn glas. Jezus heeft de deeltjes niet zomaar weggeveegd, maar hij heeft het troebele water langzaam verdund door zijn aanwezigheid. Niet mijn kracht, maar zijn constante stroming bracht de verandering. Mijn enige taak was om de kraan steeds weer een beetje verder open te draaien.
Het gevaar om je weer te laten afleiden
Het dagelijks leven is een meester in afleiding. Zodra je het gevoel hebt dat het water wat helderder wordt, komt er een golf van buitenaf die alles weer opwervelt. Een ruzie in de familie, druk op het werk, een verontrustend bericht in de krant. En meteen zijn de oude zorgen, de oude angsten weer volledig aanwezig.
De kunst is om je hierdoor niet te laten ontmoedigen. Het is normaal dat het leven gebeurt. De vraag is niet of er stormen komen, maar waar ons anker ligt. Steeds weer betrap ik mezelf erop dat ik probeer alle problemen zelf op te lossen, de controle te behouden en me te verliezen in gedachtenspiralen.
Op zulke momenten moet ik bewust besluiten om mijn blik weer omhoog te richten. Terug naar wat echt draagt. Soms betekent dat gewoon vijf minuten stil zijn en zeggen: "God, ik weet het even niet meer. Maar u weet het wel." Het is een constant terugkeren, een zachte, maar vastberaden heroriëntatie van het hart.
Deze standvastigheid is misschien wel de grootste uitdaging en tegelijkertijd de grootste zegen. Ze vormt ons karakter dieper dan welke individuele geestelijke hoogvlucht dan ook zou kunnen.
Hem overal leren zien
Hoe helderder het water in mijn binnenste werd, hoe meer mijn blik op de buitenwereld veranderde. Ik begon God niet langer alleen te zoeken in de daarvoor bestemde "vrome" momenten, maar hem overal te ontdekken.
Ik zie hem in de onverwachte vriendelijkheid van de caissière in de supermarkt. Ik zie hem in het lachen van mijn kinderen. Ik zie hem in de ongelooflijke orde van een dennenbos na een regenbui. Zijn handschrift is overal, als je maar leert het te lezen.
Deze oefening, om hem overal te zien, heeft alles veranderd. Want wat je zoekt, dat vormt je denken. Als ik actief uitkijk naar het goede, naar zijn aanwezigheid, hebben de negatieve dingen die ik toch niet kan veranderen minder macht over mij. Ze zijn er nog steeds, maar ze verslinden me niet meer.
Als je de Schepper in het geschapene herkent, begin je de wereld met zijn ogen te zien. En onvermijdelijk word je daardoor meer aan hem gelijk. Je begint het goede in gedachten te hebben, het positieve te zoeken en vanuit die houding te handelen.
Dat is voor mij de eigenlijke zin van het leven. God vinden, hem danken voor het onverdiende geschenk van het leven en door deze relatie zo veranderd worden, dat je uiteindelijk als een goede, gereinigde ziel naar hem kunt terugkeren.
Het is geen afsluiting, geen doel dat je eenmaal bereikt. Het is een dagelijkse weg. Een weg waarop het water in mijn glas soms helderder en soms troebeler is. Maar ik weet nu: hij is er altijd. En zijn licht schijnt ook door het troebelste water.